Web Analytics
 

Dil Evriminin Aşamaları:

Jest ve Mimiklerden Ulusal İşaret Diline

Bu sergi boyunca sizi kısıtlı imkanlarda filizlenmeye çalışan ev içi işaret dillerinden bütün bir ülkeye yayılmış ve bu süreçte zengin bir yapı kazanmış ulusal işaret dillerine; işaret dillerinin gelişim süreçlerini bu dilleri yaratan, geliştiren ve kullanan kişilerin öyküleriyle anlatmaya çalıştık.

 

Şimdi gelin, bu gelişim sürecinin aşamalarına daha yakından bakalım.

 

Aşağıdaki videolarda aynı anlama gelen işaretlerin farklı gruplar tarafından ne şekilde kullanıldığını görebilirsiniz. Burada ilk grubumuzu anadili Türkçe olan ve sağır olmayan kişilerin, bu kelimeleri konuşmadan anlatmaları istendiğinde oluşturdukları anlık jestler oluşturuyor. Farklı kişilerin oluşturdukları bu jestler arasında çoğunlukla büyük bir çeşitlilik görüyoruz. Ev içi işaret dili kullanıcıları ise bu işaretleri sık sık kullandıkları için çok daha sistematik bir şekilde üretiyorlar; öte yandan bu kullanıcılar birbirleriyle iletişim halinde olmadığı için her evde farklı işaretler üretilebiliyor. Birbirleriyle iletişim kurarak dillerini oluşturmuş aile içi, köy ve ulusal dillere geldiğimizde işaretler arasındaki çeşitlilik kademeli olarak azalıyor. Aile işaret dillerinde aile içi kullanımda göreceli olarak daha az ama yine de aileden aileye değişken olabilen bir kullanım varken bir köy işaret dili olan CTSL işaretleri kullanıcıları arasında sistematik izler taşıyor. Yine de tüm katılımcılar arasındaki tutarlılık açısından ele alındığında, Türk İşaret Dili gibi bir sistematik düzene rastlayamazsınız. Bu sistematikliği tek bir işarette değil, söz diziminden gramere, dilin her köşesinde bulabilirsiniz.

 

Aşağıdaki videolarda görebileceğiniz üzere, işaret dilleri rastgele jest ve mimiklerden oluşan sistemler değillerdir. Birbirlerinden farklılık gösteren işaret dillerinin her biri, kendi sistematik düzenlerini içeren bağımsız dillerdir.

 

Kedi

Köpek

Keçi

At

Şişe